Skip to content

IEM - Instituto de Estudos Miñoranos

Increase font size Decrease font size Default font size

Destacados

XVIII XEIRA ALÉN MIÑOR A CORUÑA E A MARIÑA CORUÑESA (24-25 de novembro)

As primitivas dimensións da Coruña ocupaban o que hoxe se coñece como Cidade Vella. Era A Coruña intramuros, e tanto o seu trazado como a súa arquitectura explican a historia desta cidade.A Cidade Vella fíxose á medida humana.Pedra, vidro e madeira mesturáronse para dar acubillo a fidalgos como a artesáns ou mariñeiros. A Porta Real foi a primeira entrada á primitiva cidade.

Moito que ver ou recoñecer nesta cidade vella, acompañados por un guía que é un dos referentes da cultura contemporánea do país, Felipe Senén.

A sede oficial da Real Academia (edificio dezaoitesco), noutro tempo propiedade de Pardo Bazán, moi preto da Colexiata de Santa María (principios do sc. XIV) que foi a igrexa dos gremios do mar e do comercio

Na contorna sitúase a Praza de Azcárraga. Está trazada sobre dous planos diferentes. No máis elevado enmárcase a antiga praza da Fariña, en cuxa bonita bóveda se acubilla a fonte do Desexo; no plano inferior está o palacio neoclásico da rexión militar noroeste, que data de 1740 e que acolleu a constitución da Xunta Suprema do Reino de Galicia en 1808, con motivo do alzamento coruñés contra as tropas napoleónicas.

O Convento de Santo Domingo levantouse a finais do século XIII, foi incendiado polos homes de Francis Drake a fins do XVII. A Igrexa data do século XVII e é de estilo barroco galego.

Moitos persoeiros, aventureiros, escritores, filósofos, científicos, ou persoas sen título como María Pita, que se enfrontou a Drake ou lideraron a resistencia ós franceses, viviron ou tiveron relación coa cidade. O Duque de Toscana, Cosme de Medicis, nunha das súas viaxes de coñecemento, o mariño Alejandro Malaspina, militares ou estadistas, como Porlier ou Melchor de Macanaz. Sir John Moore (repousa nos xardíns de San Carlos). Personaxes, espíritos da cidade ou simples cidadáns que inspiraron á Condesa de Pardo Bazán en "A Pedra Angular" ou a obra de Murguía e de Rosalía, os que xogaron co neno Pablo Picasso, que iluminaron o pensamento de Wenceslao Fernández Flórez ou de Salvador de Madariaga.

A cidade vella agocha máis recunchos queridos polos seus veciños, como o A Praza e O Convento das Bárbaras, próximos o Castelo de San Antón (hoxe Museo Arqueolóxico), antiga fortaleza do século XVI que se edificou sobre unha illa para protexer a entrada da ría dos ataques do pirata Drake. Ou o arquivo do Reino De Galicia (1775), que está encargado da recollida, custodia e posta a disposición do público da documentación de ámbito galego e provincial, xerada por diversos organismos de carácter xudicial ou administrativo con sede na provincia da Coruña.

 

Está en:  Inicio Artigos A medicina forense no eido dos Dereitos Humanos e a Memoria
Skip to content
A medicina forense no eido dos Dereitos Humanos e a Memoria PDF Imprimir Correo-e

Memoria histórica - Artigos
Venres, 27 Xaneiro 2012 02:26
ANTROPOLOGIA-FORENSE-DE-LA-

Unha nova dimensión da Medicina Forense.
(Tomado do prólogo do Boletín Galego de Medicina Legal e Forense, da Asociación Galega de Médicos Forenses. Xaneiro de 2012.)

Fai uns anos tiven oportunidade de visitar o campo de concentración de Sachsenhausen nas proximidades de Berlín. Percorrín cunha audioguía o campo atravesando arrepiado os barracóns, as celas, a área de castigo dos detidos, a cociña e os fornos crematorios. Preto dos fornos crematorios atopábase un edificio que chamou a miña atención: as salas de autopsia. Dúas salas de autopsia con mesas e paredes alicatadas onde os médicos investigaban os casos de malformacións e facían os seus experimentos. O soto albergaba un depósito de cadáveres con capacidade para máis de 200 corpos. Arrepiado escoitei que a"lei" ditada polo goberno "obrigaba" aos médicos do campo a certificar a morte nunha das cinco causas de morte posibles. Ningunha destas causas era violenta. Saín daquel lugar con mal corpo e cunha reflexión que vos transmito, que fixeses ti se foses médico forense do campo de Sachenhaussen?

Os que me coñecen saben que vivo a miña profesión moito máis alá das obrigacións previstas nos regulamentos. Por isto, á marxe de calquera ideoloxía política sé recoñecer calquera forma de vulneración dos Dereitos Humanos. Como dixo o Profesor Etxeberría en Ponferrada en 2010, debemos nas nosas pericias ser sempre imparciais, pero non podemos ser neutrais nin mirar para outro lado ante flagrantes conculcacións dos Dereitos Humanos. Todos estamos formados para recoñecer a tortura, os tratos inhumanos, crueis ou degradantes. Todos temos coñecementos para saber o significado dun tiro na caluga sexa quen sexa o que dispara e sexa quen sexa a vítima. Por todo isto e aínda cando xa non queden culpables axudarei sempre a identificar cadáveres porque ninguén mellor que un Médico Forense para facer este traballo. O din as leis da Guerra, dio o Dereito Internacional Humanitario e dio o sentido común.
Pasados máis de 10 anos exhumando fosas da Guerra Civil e do Franquismo no noso país por todo tipo de voluntarios con algún que outro Médico Forense colaborando, pensei que era o momento adecuado de presentar á comunidade científica o que se está facendo. Tal e como o vexo eu, non é outra cousa que ciencia (Medicina Legal e Forense) ao servizo dunha causa humanitaria amparada en todo caso polo Dereito Internacional dos Dereitos Humanos e polo Dereito Internacional Humanitario. Sorpréndeme a pasividade de moitos Institutos de Medicina Legal no noso país que non souberon recoñecer no estudo das fosas da nosa Guerra Civil unha forma máis de facer investigación médico legal, unha forma máis de contribuír á reconstrución da historia do noso país, unha forma máis de colaborar nunha causa humanitaria e unha enorme fonte de coñecemento. Paradoxalmente os nosos Gobernos mándannos a exhumar fosas noutros países onde tamén se violaron Dereitos Humanos.
Estamos ante unha nova dimensión da Medicina Forense, a Medicina Forense dos Dereitos Humanos e do Dereito Internacional Humanitario. Unha dimensión que creemos esixe dos Institutos de Medicamento Legal un compromiso claro, porque vivimos nun mundo globalizado no que debe existir unha perspectiva global do traballo forense, unha visión internacional, unha proxección mundial.
Neste número monográfico do BOLETIN solicitamos a participación dun gran número de expertos no tema para abordalo desde diferentes Ciencias. Como non podía ser doutro xeito, o número foi coordinado polo Profesor Francisco Etxeberría, un experto con numerosos recoñecementos nacionais e internacionais e posiblemente o Antropólogo Forense con máis experiencia na apertura de fosas en España.
O equipo arqueolóxico da Sociedade de Ciencias Aranzadi dirixido por Lourdes Herrasti e Jimi Jiménez é seguramente un dos mellores do noso país en Arqueoloxía Forense. As súas achegas son claves neste monográfico. Desexo tamén destacar o traballo de Francisco Espiñenta Maestre, Profesor de Historia cuxo texto recomendo ler con detemento. Seguramente sintades como eu admiración polo traballo rigoroso e animédesvos a ler os seus libros que vos penetrarán nas reviravoltas do que puido pasar naqueles anos. Interesante achega tamén a que nos fixo Roxana Ferllini Antropóloga Forense cunha gran experiencia internacional. Os traballos presentados polos nosos colegas os Médicos Forenses Mercè Subirana, Ignasi Galtés e Enrique Dourado son un exemplo de sensibilidade pola Antropoloxía Forense da Guerra Civil. Nos seus traballos lese Ciencia pero se entende humanidade e agarimo por esta profesión non sempre ben recoñecida. O traballo dos nosos compañeiros do Instituto Nacional de Toxicoloxía e Ciencias Forenses de Madrid encabezados por Antonio Alonso é un traballo esencial. Nel debúllanse os problemas e as solucións ao traballar con ADN degradado, as claves das identificacións nestes casos. O traballo presentado por Manuel Polo e colaboradores do Grupo Paleolab mostra o rigor e a seriedade cos que traballan este grupo de profesionais desde fai anos. Co brillante estudo de Luís Ríos, Profesor da Universidad Autónoma de Madrid achegarémonos a comprender os problemas reais que expón as identificacións da Guerra Civil. Por ultimo quero facer unha mención especial ao texto que nos presenta Morris Tidball-Binz, Coordinador Forense do Comité Internacional da Cruz Vermella. Propóñovos lelo con detemento. Contén coñecementos e moita sabedoría. A sabedoría que dá a experiencia dun profesional forense dos Dereitos Humanos e do Dereito Internacional Humanitario que traballa fundamentalmente sobre o terreo, coñecendo de primeira man cales son os problemas reais das persoas que saben que o seu pai ou o seu avó están mortos pero non saben onde están.
Agradezo a todos a súa desinteresada colaboración neste número do BOLETIN, especialmente a Paco Etxeberría quen aceptou amablemente coordinar o número. Grazas tamén ao Presidente da Asociación Galega de Médicos Forenses Alberto Fernandez Liste polo seu incondicional apoio ao Comité Editorial.
Para rematar desexo facer desde estas páxinas un chamamento aos nosos novos representantes políticos. Apelo ao seu sentido humanitario para que sigan apoiando a todos os cidadáns do noso pais que queren saber onde están os seus familiares desaparecidos nun conflito que nunca tivo que ocorrer.
Fernando Serrulla Rech.
(Texto orixinal en castelán.)

* O Dr Fernando Serrulla Rech é director do Instituto de Medicina Legal de Galicia (IMELGA), e a traballado xunto co IEM en diversas exhumación en fosas por toda Galicia.

Sala de Autopsias do Campo de Concentración de Sachsenhausen , Alemaña. (imaxe F.Serrulla)