Skip to content

IEM - Instituto de Estudos Miñoranos

Increase font size Decrease font size Default font size

Destacados

PROSPECCIÓN ARQUEOLÓXICA, DOCUMENTACIÓN E RESTAURACIÓN DOS PETRÓGLIFOS DE GARGAMALA (Mondariz, Pontevedra)

Este proxecto de prospección arqueolóxica, documentación e restauración dos petróglifos de Gargamala (Mondariz), promovido polo Servizo de Arqueoloxía da Dirección Xeral de Patrimonio Cultural da Consellería de Cultura e Turismo, será executado polo equipo técnico multidisciplinar do Instituto de Estudos Miñoráns (IEM) dirixido e coordinado polo historiador e arqueólogo Xosé Lois Vilar Pedreira e do que forman parte: María Dolores Álvarez Rey, Eloy Martínez Soto, Bruno Centelles García, Xilberte Manso de la Torre, José Antonio Viña Arias, Eduardo Méndez-Quintas, Andrea Serodio Domínguez, Manuel Ledo Bernárdez e Jesús Rodríguez Diéguez coa colaboración especial, nas tarefas de prospección, de Cándido Verde e José Álvarez Alonso (O Buraco).

Nos días 5 e 6 de outubro de 2018 un incendio arrasou 150 Ha das parroquias de Sabaxáns e Gargamala (Mondariz) que afectou a área nuclear dos petróglifos de Gargamala con distinto grao de incidencia (termoclastos, ennegrecemento da superficie, arrastes de depósitos sobre as superficies) e deixando unha paisaxe depauperada e a pracer dunha forte erosión da tona terrea.

O conxunto de petróglifos obxecto desta actuación sitúase entre os 400 e os 470 m.s.n.m.. A gran maioría deles ocupando a parte alta dos outeiros (GA 36030023-18-11), as valgadas entre eles no caso do Campado (GA 36030055-14-15-54), chans como Campo Redondo (GA 36030038) cun amplísimo dominio visual ,que chega á Serra do Galiñeiro, parello ó emprazamento dos petróglifos da Coutada (Taboexa, As Neves) ou As Portaxes no Monte Tetón (Tebra, Tomiño) tamén obxecto de prospección, estudo, posta en valor e musealización por parte do Instituto de Estudos Miñoráns.

Na zona de actuación destaca a presenza dun ulleiro aproveitado polos veciños para a traída de augas doméstica e na outra vertente hai varios muíños hidráulicos.
Estamos ó redor das coordenadas 545.686/4.679.970 
(datum: ETRS 1989, fuso 29).

Esta concentración de petróglifos atópase na parroquia de Gargamala, no concello de Mondariz, composta polas aldeas de Vedrelos e O Soutiño na zona meridional e A Rúa, Mourelle, Boente e O Barro. A parroquia está rodeada por Frades, Riofrío, Sabaxáns e Toutón como freguesías do mesmo concello e polo norte polas de Traspielas e Ventín do concello de Fornelos de Montes. Estamos no sur do Suído nun mundo de serra onde as aldeas escasean e foi zona tradicional de pastoreo que deixou pegadas etnográficas nos chozos, neveiras, cerres para o gado e nos foxos de lobo.
Estamos no val medio-alto do río Tea cara o que drenan os núcleos habitados de Gargamala. A zona noroeste do Castro Chouso, O Foxo do Lobo, A Chan de Cairón... botan as augas no río Barragán que desauga no río Oitavén ó pé do castro da Cidade (Calvos, Fornelos) na mesma presa das Eiras.


Está en:  Inicio
Skip to content
XEIRA IEM- Nigrán. Camos " Da Touza aos muíños de Táboas. Toponimia e patrimonio" Xoves 27 de xullo. PDF Imprimir Correo-e

Xeiras - Calendario
Escrito por IEM -Sec   
Sábado, 22 Xullo 2017 18:01
captura de pantalla 2017-07-23 a las 0.01.23

O vindeiro xoves 27 de xullo, gozaremos dunha nova xeira polo concello de Nigrán, dentro do programa Xeiras do verán 2017 do IEM, e coa colaboración deste concello, "Da Touza aos muíños de Táboas. Toponimia e patrimonio" que percorrerá unha ruta circular por Camos co noso especialista e guía Anxo Rodríguez Lemos.

A xeira ten como punto de encontro o Concello de Nigrán ás 18:00h, e o lugar da saída será no centro cultural A Camoesa de Camos, pouquiño despois do Pazo da Touza. Aparacados os coches, seguiremos cara a Torre da Lama para ir coñecendo o patrimonio máis sobranceiro da parroquia de Santa Baia de Camos.

Boa parte do territorio que, na actualidade, conforma o concello de Nigrán, estivo durante o Antigo Réxime baixo xurisdicción real. Eran terras de reguengo como o era Baiona, cabeza da Xurisdicción Real e vila á que pertencían os veciños da parroquia de Santa Baia de Camos no contencioso. No político e gobernativo, rendían contas ante o procurador xeral do partido do Val de Miñor. Santa Baia de Camos era pois, unha das quince parroquias dunha antiga xurisdicción real que desaparecería coa división municipal promulgada polas cortes de Cádiz coa que se constitúen os concellos de Panxón e A Ramallosa (suprimidos en 1823) orixe da nova ordenación municipal resultado da división proposta por Javier de Burgos en 1833.

Entre os puntos de interese que visitaremos están os seguintes:

  • A Torre da Lama ou Torre de Méndez
  • A Casa do Canónio
  • Conxunto etnográfico: A Fonte de Malde e O Cuberto do Carro da Casa de Malde.
  • A Terra dos Cruceiros: O Calvario.
  • O Cruceiro do Adro: O Cruceiro Maior
  • Camposanto e igrexa parroquial de Santa Baia de Camos.
  • O panteón do Rei dos Cafeteiros: Don Francisco San Román.
  • O Muíño de Riba: muíños no río de Táboas
  • O Pazo da Touza ou Casa das Señoritas de Pla.

Enlace aos puntos de encontro:

https://drive.google.com/open?id=1Vve2y6TxTA6nkui4cs7rW5-BVaI&usp=sharing