Skip to content

IEM - Instituto de Estudos Miñoranos

Increase font size Decrease font size Default font size

Destacados

PROSPECCIÓN ARQUEOLÓXICA, DOCUMENTACIÓN E RESTAURACIÓN DOS PETRÓGLIFOS DE GARGAMALA (Mondariz, Pontevedra)

Este proxecto de prospección arqueolóxica, documentación e restauración dos petróglifos de Gargamala (Mondariz), promovido polo Servizo de Arqueoloxía da Dirección Xeral de Patrimonio Cultural da Consellería de Cultura e Turismo, será executado polo equipo técnico multidisciplinar do Instituto de Estudos Miñoráns (IEM) dirixido e coordinado polo historiador e arqueólogo Xosé Lois Vilar Pedreira e do que forman parte: María Dolores Álvarez Rey, Eloy Martínez Soto, Bruno Centelles García, Xilberte Manso de la Torre, José Antonio Viña Arias, Eduardo Méndez-Quintas, Andrea Serodio Domínguez, Manuel Ledo Bernárdez e Jesús Rodríguez Diéguez coa colaboración especial, nas tarefas de prospección, de Cándido Verde e José Álvarez Alonso (O Buraco).

Nos días 5 e 6 de outubro de 2018 un incendio arrasou 150 Ha das parroquias de Sabaxáns e Gargamala (Mondariz) que afectou a área nuclear dos petróglifos de Gargamala con distinto grao de incidencia (termoclastos, ennegrecemento da superficie, arrastes de depósitos sobre as superficies) e deixando unha paisaxe depauperada e a pracer dunha forte erosión da tona terrea.

O conxunto de petróglifos obxecto desta actuación sitúase entre os 400 e os 470 m.s.n.m.. A gran maioría deles ocupando a parte alta dos outeiros (GA 36030023-18-11), as valgadas entre eles no caso do Campado (GA 36030055-14-15-54), chans como Campo Redondo (GA 36030038) cun amplísimo dominio visual ,que chega á Serra do Galiñeiro, parello ó emprazamento dos petróglifos da Coutada (Taboexa, As Neves) ou As Portaxes no Monte Tetón (Tebra, Tomiño) tamén obxecto de prospección, estudo, posta en valor e musealización por parte do Instituto de Estudos Miñoráns.

Na zona de actuación destaca a presenza dun ulleiro aproveitado polos veciños para a traída de augas doméstica e na outra vertente hai varios muíños hidráulicos.
Estamos ó redor das coordenadas 545.686/4.679.970 
(datum: ETRS 1989, fuso 29).

Esta concentración de petróglifos atópase na parroquia de Gargamala, no concello de Mondariz, composta polas aldeas de Vedrelos e O Soutiño na zona meridional e A Rúa, Mourelle, Boente e O Barro. A parroquia está rodeada por Frades, Riofrío, Sabaxáns e Toutón como freguesías do mesmo concello e polo norte polas de Traspielas e Ventín do concello de Fornelos de Montes. Estamos no sur do Suído nun mundo de serra onde as aldeas escasean e foi zona tradicional de pastoreo que deixou pegadas etnográficas nos chozos, neveiras, cerres para o gado e nos foxos de lobo.
Estamos no val medio-alto do río Tea cara o que drenan os núcleos habitados de Gargamala. A zona noroeste do Castro Chouso, O Foxo do Lobo, A Chan de Cairón... botan as augas no río Barragán que desauga no río Oitavén ó pé do castro da Cidade (Calvos, Fornelos) na mesma presa das Eiras.


Está en:  Inicio Memoria Histórica Novas Imaxes da Homenaxe Nacional ás vítimas do franquismo
Skip to content

Relacionados

Imaxes da Homenaxe Nacional ás vítimas do franquismo PDF Imprimir Correo-e

Memoria histórica - Novas
Martes, 07 Setembro 2010 21:08
{youtube width="200" height="160"}yuEXH76Agv0{/youtube}
O Instituto de Estudos Miñoranos xunto con outra moitas Asociacións para a Recuperación da Memoria Histórica e as demais entidades adheridas á Iniciativa Galega pola Memoria (IGM)  participou no 18 de xullo na Illa de San Simón nunha homenaxe nacional ás vítimas do franquismo, seguindo a xeira comezada no 2006 -o ano da memoria- dedicado especialmente nesta ocasión a lembrar as familias dos represaliados que tiveron e teñen que sufrir as consecuencias do acontecido ao seu parente. Consecuencias polas que aínda hoxe non foron resarcidos.

O levantamento fascista escolleu precisamente a data 18 de xullo, como fundacional dunha orde antidemocrática e xerárquica, que aínda na actualidade non foi debidamente desmontada, tal como acredita a simboloxía que segue a presidir espazos públicos, a pesares de que a chamada lei da memoria impón eliminar. Para o movemento memorialista o 18 de xullo de 1936 comezou unha infamia que debe ser recordada, facendo aboiar a verdade silenciada e restaurando a honra calumniada dos demócratas perseguidos. Por isto se escolle a Illa de San Simón, un dos moitos lugares da memoria que lamentablemente ten o noso país, mais que pola concentración no tempo e no espazo que se produciu aquí nos momentos álxidos da represión, e polos acontecementos de illamento, arbitrariedade e brutalidade que aquí tiveron lugar, simboliza a realidade vivida en toda Galicia. Por iso as asociacións de recuperación da memoria histórica insistimos en manter viva a chama da memoria nesta illa.
Participaron 300 persoas, as que collían nas dúas viaxes do barco, membros das diferentes asociacións adheridas á IGM, e que embarcaron dende o porto de Cesantes a partir das 9:30 da mañá. Ás once da mañá comezaron os actos, despois do saúdo de benvida do Xerente da Fundación Illa de San Simón e da presentación do acto por parte da xornalista Comba Campoy, coa intervención en representación das familias dos represaliados de Antonio Monroy Álvarez, fillo de Adolfo Monroy Figueroa, dirixente do sindicato de industrias pesqueiras da CNT, asasinado ás portas do cemiterio municipal de Mos, na madrugada do 10 de novembro do 1936. Antonio é o oitavo dos nove fillos e fillas do matrimonio formado por Adolfo Monroy e Josefa Álvarez, e daquela aínda non contaba catro anos de vida. Aínda que neno foi testemuña do sufrimento da súa nai, e, criándose nun ambiente de incomprensión e pobreza.

En representación dos presos da Illa de San Simón falou Heriberto Rodríguez Bermejo, nacido en Guimarei-A Estrada, en 1913. Despois do golpe de estado de 1936 aprésano na Estrada e reclúeno nos cárceres do Lazareto de San Simón, Santiago e Pontevedra, pasa despois a batallóns de Traballadores en Canarias e Marrocos. Ao saír da cadea pasa un tempo na Estrada e logo, pola presión á que era sometido polos falanxistas locais emigra a Arxentina, de onde regresa anos despois, para establecer o seu domicilio de novo na vila pontevedresa.

Continuou ao acto cun recital poético a cargo de Carmen Blanco (neta de avós represaliados, un deles preso nun barco que puido ser o Upo Mendi en San Simón, autora de libros sobre a memoria como Vermella con Lobos e Atracción Total e de Claudio Rodríguez Fer (Fillo de represaliado, autor de libros sobre a memoria como A loita continúa e Ámote Vermella).

Avanzou o acto coa intervención musical de A Quenlla. Grupo implicado co movemento memorialista co que colabora continuamente e membro adherido á IGM.

A continuación Xosé Lois Santos Cabana, da Asociación para a recuperación da Memoria Histórica e defensa do Patrimonio Inmaterial A Oliveira, deu lectura á declaración de principios acordada polas entidades adheridas a IGM.

 

Rematou o acto cunha ofrenda floral no Cemiterio da Illa, na Illa de San Antón despois de facer un percorrido polo illa guiados por Heriberto Rodríguez e Matías Da Torre e tras a lectura por parte de Manuel Monge, presidente da Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica da Coruña da táboa reivindicativa da IGM

18.07.10 Illa de San Simón día da Memoria