Skip to content

IEM - Instituto de Estudos Miñoranos

Increase font size Decrease font size Default font size

Destacados

PROSPECCIÓN ARQUEOLÓXICA, DOCUMENTACIÓN E RESTAURACIÓN DOS PETRÓGLIFOS DE GARGAMALA (Mondariz, Pontevedra)

Este proxecto de prospección arqueolóxica, documentación e restauración dos petróglifos de Gargamala (Mondariz), promovido polo Servizo de Arqueoloxía da Dirección Xeral de Patrimonio Cultural da Consellería de Cultura e Turismo, será executado polo equipo técnico multidisciplinar do Instituto de Estudos Miñoráns (IEM) dirixido e coordinado polo historiador e arqueólogo Xosé Lois Vilar Pedreira e do que forman parte: María Dolores Álvarez Rey, Eloy Martínez Soto, Bruno Centelles García, Xilberte Manso de la Torre, José Antonio Viña Arias, Eduardo Méndez-Quintas, Andrea Serodio Domínguez, Manuel Ledo Bernárdez e Jesús Rodríguez Diéguez coa colaboración especial, nas tarefas de prospección, de Cándido Verde e José Álvarez Alonso (O Buraco).

Nos días 5 e 6 de outubro de 2018 un incendio arrasou 150 Ha das parroquias de Sabaxáns e Gargamala (Mondariz) que afectou a área nuclear dos petróglifos de Gargamala con distinto grao de incidencia (termoclastos, ennegrecemento da superficie, arrastes de depósitos sobre as superficies) e deixando unha paisaxe depauperada e a pracer dunha forte erosión da tona terrea.

O conxunto de petróglifos obxecto desta actuación sitúase entre os 400 e os 470 m.s.n.m.. A gran maioría deles ocupando a parte alta dos outeiros (GA 36030023-18-11), as valgadas entre eles no caso do Campado (GA 36030055-14-15-54), chans como Campo Redondo (GA 36030038) cun amplísimo dominio visual ,que chega á Serra do Galiñeiro, parello ó emprazamento dos petróglifos da Coutada (Taboexa, As Neves) ou As Portaxes no Monte Tetón (Tebra, Tomiño) tamén obxecto de prospección, estudo, posta en valor e musealización por parte do Instituto de Estudos Miñoráns.

Na zona de actuación destaca a presenza dun ulleiro aproveitado polos veciños para a traída de augas doméstica e na outra vertente hai varios muíños hidráulicos.
Estamos ó redor das coordenadas 545.686/4.679.970 
(datum: ETRS 1989, fuso 29).

Esta concentración de petróglifos atópase na parroquia de Gargamala, no concello de Mondariz, composta polas aldeas de Vedrelos e O Soutiño na zona meridional e A Rúa, Mourelle, Boente e O Barro. A parroquia está rodeada por Frades, Riofrío, Sabaxáns e Toutón como freguesías do mesmo concello e polo norte polas de Traspielas e Ventín do concello de Fornelos de Montes. Estamos no sur do Suído nun mundo de serra onde as aldeas escasean e foi zona tradicional de pastoreo que deixou pegadas etnográficas nos chozos, neveiras, cerres para o gado e nos foxos de lobo.
Estamos no val medio-alto do río Tea cara o que drenan os núcleos habitados de Gargamala. A zona noroeste do Castro Chouso, O Foxo do Lobo, A Chan de Cairón... botan as augas no río Barragán que desauga no río Oitavén ó pé do castro da Cidade (Calvos, Fornelos) na mesma presa das Eiras.


Está en:  Inicio Premio Victoriano Taibo Artigos A 63 anos do nomeamento de Victoriano Taibo como Académico Numerario da RAG.
Skip to content
A 63 anos do nomeamento de Victoriano Taibo como Académico Numerario da RAG. PDF Imprimir Correo-e

Premio Victoriano Taibo - Artigos
Escrito por IEM   
Luns, 17 Outubro 2011 21:15
vitoriano-taibo

O 15 de outubro do 1948 tiña lugar a recepción de Victoriano Taibo como Académico Numerario da Real Academia Galega. Daquela, con 63 años, muller, dous fillos e 30 anos como mestre presentábase ante os académicos para ler o seu discurso Rosalía de Castro precursora da fala. En fronte, Otero Pedrayo , caderno en man, tomaba nota para responder en nome da academia. A seu carón, Manuel Casás Fernández, presidente da RAG custodiaba as insignias que tras os discursos impoñería a Taibo para formalizar o seu ingreso

Din que era un home de fondas conviccións relixiosas e fumador empedernido. Que dende a súa chegada a Morgadáns na primavera de 1930 non só sementou números e letras nas escolas da parroquia, tamén fixo de arqueólogo, labrego, artesán de papaventos e habitual participante en faladoiros improvisados cos veciños.  Da súa estancia no Val Miñor tomou nota dalgúns vocábulos  que quixo recuperar para o acervo lingüístico da RAG:  cantiga, canviche, socalco, apolante, areira, deguro e escaronda; as catro últimos propios de Morgadáns.  Palabras que utilizou no seu discurso de presentación, incluíndoos nun glosario xunto a outros termos locais recollidos en distintos puntos de Galicia

O tamén académico Francisco Fernández Rei, rescatara as publicación xornalísticas da época que deron conta do novo membro numerario da RAG, no monográfico que sobre Victoriano publicara o Instituto de Estudos Miñoranos en 2008. Nel, lembra que con data 16 de outubro de 1948, La Voz de Galicia baixo o titular "Recepción de un nuevo académico", informaba que o día anterior, ás oito da noite, no salón de sesións do Palacio municipal da Coruña se fixera o solemne acto de ingreso na Academia do "inspirado poeta regional Victoriano Taibo García, también, destacado pedagogo".

Sinalábase que o discurso se lera en galego e que se trataba dunha "exquisita pieza, literaria, que mereció el beneplácito de todos los asistentes", peza na que o poeta glosou a figura extraordinaria de Rosalía de Castro. A seguir indicábase que o polígrafo Ramón Otero Pedrayo "recogió lo más saliente de su discurso, para glosarlo con su magnífica oratoria". Finalmente o presidente da Academia Manuel Casás Fernández  impúxolle a Taibo as insignias.