Skip to content

IEM - Instituto de Estudos Miñoranos

Increase font size Decrease font size Default font size

Destacados

PROSPECCIÓN ARQUEOLÓXICA, DOCUMENTACIÓN E RESTAURACIÓN DOS PETRÓGLIFOS DE GARGAMALA (Mondariz, Pontevedra)

Este proxecto de prospección arqueolóxica, documentación e restauración dos petróglifos de Gargamala (Mondariz), promovido polo Servizo de Arqueoloxía da Dirección Xeral de Patrimonio Cultural da Consellería de Cultura e Turismo, será executado polo equipo técnico multidisciplinar do Instituto de Estudos Miñoráns (IEM) dirixido e coordinado polo historiador e arqueólogo Xosé Lois Vilar Pedreira e do que forman parte: María Dolores Álvarez Rey, Eloy Martínez Soto, Bruno Centelles García, Xilberte Manso de la Torre, José Antonio Viña Arias, Eduardo Méndez-Quintas, Andrea Serodio Domínguez, Manuel Ledo Bernárdez e Jesús Rodríguez Diéguez coa colaboración especial, nas tarefas de prospección, de Cándido Verde e José Álvarez Alonso (O Buraco).

Nos días 5 e 6 de outubro de 2018 un incendio arrasou 150 Ha das parroquias de Sabaxáns e Gargamala (Mondariz) que afectou a área nuclear dos petróglifos de Gargamala con distinto grao de incidencia (termoclastos, ennegrecemento da superficie, arrastes de depósitos sobre as superficies) e deixando unha paisaxe depauperada e a pracer dunha forte erosión da tona terrea.

O conxunto de petróglifos obxecto desta actuación sitúase entre os 400 e os 470 m.s.n.m.. A gran maioría deles ocupando a parte alta dos outeiros (GA 36030023-18-11), as valgadas entre eles no caso do Campado (GA 36030055-14-15-54), chans como Campo Redondo (GA 36030038) cun amplísimo dominio visual ,que chega á Serra do Galiñeiro, parello ó emprazamento dos petróglifos da Coutada (Taboexa, As Neves) ou As Portaxes no Monte Tetón (Tebra, Tomiño) tamén obxecto de prospección, estudo, posta en valor e musealización por parte do Instituto de Estudos Miñoráns.

Na zona de actuación destaca a presenza dun ulleiro aproveitado polos veciños para a traída de augas doméstica e na outra vertente hai varios muíños hidráulicos.
Estamos ó redor das coordenadas 545.686/4.679.970 
(datum: ETRS 1989, fuso 29).

Esta concentración de petróglifos atópase na parroquia de Gargamala, no concello de Mondariz, composta polas aldeas de Vedrelos e O Soutiño na zona meridional e A Rúa, Mourelle, Boente e O Barro. A parroquia está rodeada por Frades, Riofrío, Sabaxáns e Toutón como freguesías do mesmo concello e polo norte polas de Traspielas e Ventín do concello de Fornelos de Montes. Estamos no sur do Suído nun mundo de serra onde as aldeas escasean e foi zona tradicional de pastoreo que deixou pegadas etnográficas nos chozos, neveiras, cerres para o gado e nos foxos de lobo.
Estamos no val medio-alto do río Tea cara o que drenan os núcleos habitados de Gargamala. A zona noroeste do Castro Chouso, O Foxo do Lobo, A Chan de Cairón... botan as augas no río Barragán que desauga no río Oitavén ó pé do castro da Cidade (Calvos, Fornelos) na mesma presa das Eiras.


Está en:  Inicio Xeiras Calendario XEIRAS IEM 2018- TOMIÑO- Camiño da Nosa Sra. do Norte. Dos Liñares ao Mosteiro. Xoves 2 de agosto ás 18:30h.
Skip to content
XEIRAS IEM 2018- TOMIÑO- Camiño da Nosa Sra. do Norte. Dos Liñares ao Mosteiro. Xoves 2 de agosto ás 18:30h. PDF Imprimir Correo-e

Xeiras - Calendario
Escrito por IEM -Sec   
Luns, 23 Xullo 2018 14:31
captura de pantalla 2018-07-23 a las 14.37.11

O vindeiro xoves 2 de agosto ás 18:30h. terá lugar a sexta xeira de verán polo concello de Tomiño, Camiño da Nosa Sra. do Norte. Dos Liñares ao Mosteiro, dentro do programa das xeiras de verán 2018 do IEM, e coa colaboración deste concello, que será guiada por Antonio Soliño Troncoso.

O punto de encontro será no Igrexa de Santa María.Tomiño:

https://www.google.com/maps/d/u/0/viewer?mid=1Y3MkchthJq6Xd7ktiUsJ5dcx_KUJ8UEP&ll=41.98687320000001%2C-8.750545999999986&z=17

HABERÁ DOUS INTÉRPRETES EN LINGUA DE SIGNOS PARA XORDOS.


AS XEIRAS DO IEM. VERÁN 2018

DOS LIÑARES AO MOSTEIRO DE TOMIÑO.

O CAMIÑO DA NOSA SEÑORA DO NORTE

Guía

ANTONIO SOLIÑO TRONCOSO

 

Durante esta xeira, continuidade da que dedicamos o ano pasado a Goián como punto de contacto deste camiño co territorio galego, veremos e comentaremos retallos dun notable patrimonio histórico, etnográfico e artístico. Falaremos de seculares formas de ordenación do territorio, trataremos arquitectura vernácula, sempre tan ben imbricada no lugar, falaremos de indianos “brasileiros” e das exóticas arquitecturas que promoveron nas terras de orixe, lembraremos ritos e costumes creados para aplacar medos e angustias emocionais da xente do rural respecto do alén, daremos con topónimos evocadores esparexidos nunha paisaxe onde a viña da caste albariño é referencia insubornable, e transitaremos belos espazos de arquitectura románica ideados e construídos por mestres canteiros do século XII. Todo durante as aproximadamente tres horas que nos levará percorrer os 4,20 quilómetros dun tramo de camiño que por mor da concentración parcelaria vai incluír os Liñares; un traxecto afectado de mínima dificultade. O punto de encontro é a igrexa parroquial de Santa María, en Tomiño. Prégase puntualidade. O percorrido será acompañado de intérprete de lingua de signos.

O camiño é un elemento básico na ordenación do territorio, podendo presentarse con diferentes rangos e categorías. Hoxe outra vez imos centrarnos nun dos de xerarquía superior para o contexto que atravesa dende, cando menos, o medievo. O Camiño da Nosa Señora do Norte a Santiago sepárase do central en Barcelos -Portugal- e logo de pasar polos concellos de Viana do Castelo, Camiña e Vila Nova de Cerveira entra en Galicia por Goián. A primitiva barca tiña desembarcadoiro ao pé da Fortaleza de San Lourenzo e tras bordear o Pazo-Torre dos Correa a vía pasa a Estás e logo ao Mosteiro e ao Seixo, en Tomiño, para continuar por Pousadela e Hospital, onde o topónimo fai referencia ao que existiu para peregrinos dende 1295.

A continuación tira cara a Tebra e a seguir sobe por Cima de Vila para entrar no municipio de Gondomar pola Portela de Couso. Pasa pola capela dos Remedios e dende aquí segue baixando polo pé da Forca de Lobos ata Feira da Doce, na Estrada. Bordeando o Pazo do Conde de Gondomar continúa por Pousada ata aproximarse á parroquial de Mañufe e dende aí vai ao barrio da Ponte para atravesar o Río Miñor (neste punto parece existiu un antigo hospitaliño). Continúa polo Cruceiro do Acordo, pasa polo Pazo de Fontán e xa entra na parroquia de Vilaza polo Cruceiro do Portelo. Segue polo treito empedrado ante o Pazo de Pampillón e chega á Areiña, lugar a partir do cal vai coincidir coa estrada real de Baiona ao Porriño ata O Tumbio, en Vincios, logo de atravesar nese lugar o río agora coñecido como Zamáns pero citado en documentos medievais como Miñor. A continuación polo barrio da Rocha chega ao Muíño Gaiteiro e dende alí, por detrás da Pasaxe, entra no actual concello de Vigo ante un antigo marco recolocado que indica o inicio de Valadares. O camiño continúa polas Furnas e a zona alta da igrexa de Castrelos para cruzar a Gran Vía e, por Romil, a Falperra e Alfonso XII, chegar á Colexiata. Dende aquí segue polo Areal ata a vila de Redondela onde volve enlazar co camiño central a Compostela.